Bodemsensoren bij bronbemaling in Elspeet

Met bodemsensoren controleren hoe de bodemvochtgesteldheid is tijdens bronbemaling en hoe de grondwaterstand zich daarna weer hersteld.

Doel

Effecten van bronbemaling op bomen inzichtelijk maken door bodemvocht, grondwaterstand en boomconditie langdurig te monitoren.

Bijzonderheden

Combinatie van bodemsensoren en diepe grondwatermetingen. Door een jaar langer te meten kon GreenDMS aantonen dat de grondwaterstand na de bronbemaling volledig herstelde.

Bodemsensoren bij bouwproject met bronbemaling in Elspeet

Inzicht in de invloed van bronbemaling op bomen

Bij de ontwikkeling van een appartementencomplex door ASB Projecten in Elspeet was bijzondere aandacht nodig voor de aanwezige bomen rondom de bouwlocatie, waaronder veel grote beuken. Tijdens de werkzaamheden paste men bronbemaling toe om de bouwput droog te houden. Omdat vooral beuken gevoelig kunnen reageren op veranderingen in de grondwaterstand, kreeg GreenDMS de opdracht om de effecten op de bomen en hun groeiplaats langdurig te monitoren.

Gedurende twee jaar volgden we niet alleen de bodemvochtigheid rond de bomen, maar onderzochten we ook hoe het grondwater zich tijdens en na de bronbemaling gedroeg. Daarnaast beoordeelden onze boomspecialisten (ETT) periodiek de conditie van 84 bomen in de directe omgeving van de bouwlocatie.

Twee meetmethoden voor een compleet beeld

Om de invloed van de bronbemaling goed te kunnen beoordelen, combineerden we twee meetmethoden.

1. Bodemsensoren in de wortelzone

Negen bodemsensoren, waaronder één referentiesensor buiten de invloedssfeer van de bouwlocatie, registreerden continu de vochtigheid in de kluit en wortelzone van de bomen. Hiermee kregen we inzicht in de daadwerkelijk beschikbare hoeveelheid vocht voor de bomen.

2. Grondwatermetingen met peilbuizen

Daarnaast werden peilbuizen geplaatst om de grondwaterstand op grotere diepte te volgen. Deze metingen maakten zichtbaar hoe de grondwaterstand reageerde op de bronbemaling en hoe snel het systeem zich na afloop herstelde.

Door beide datasets te combineren ontstond een uniek beeld van de relatie tussen grondwaterstand, bodemvocht en boomvitaliteit.

Langdurige monitoring voor betrouwbare resultaten

De monitoring liep van september 2023 tot en met september 2025. Daarbij werd bewust een jaar langer gemeten dan strikt noodzakelijk was. Hierdoor konden we niet alleen de invloed van de bronbemaling volgen, maar ook het herstel van het bodem- en watersysteem na afronding van de werkzaamheden.

De meetresultaten lieten zien dat de grondwaterstand zich na beëindiging van de bronbemaling weer herstelde tot het oorspronkelijke niveau. Ook de bodemvochtmetingen gaven geen structurele aanwijzingen voor langdurige verdroging van de groeiplaatsen.

Conditie van de bomen blijft grotendeels stabiel

Naast de technische metingen zijn alle 84 bomen rond de bouwlocatie visueel beoordeeld. Uit de eindopname bleek dat het merendeel van de bomen een gelijkblijvende of zelfs verbeterde conditie had ten opzichte van de nulmeting in 2023.

Bij vier bomen direct naast de bouwlocatie werd wel een terugval in conditie vastgesteld. Analyse van de situatie wees erop dat deze achteruitgang waarschijnlijk niet uitsluitend werd veroorzaakt door de bronbemaling. Ook factoren zoals werkzaamheden binnen de wortelzone, graafwerkzaamheden nabij de stamvoet en mogelijke bodemverdichting speelden vermoedelijk een rol.

Onderbouwde besluitvorming tijdens en na de bouw

Dankzij de combinatie van bodemvochtmetingen, grondwatermonitoring en conditiebeoordelingen konden we de invloed van de bouwactiviteiten zorgvuldig volgen en onderbouwen met betrouwbare data.

De resultaten tonen aan dat de meeste bomen voldoende vitaal waren om tijdelijke veranderingen in hun omgeving op te vangen en dat het watersysteem zich na afloop van de werkzaamheden heeft hersteld. Daarmee leverde het project waardevolle kennis op over de relatie tussen bronbemaling, bodemvocht en boomgezondheid in een stedelijke omgeving.