Water geven aan bomen: wanneer is het echt nodig?
Water geven aan bomen: van vaste planning naar datagedreven beheer
De komende dagen lopen de temperaturen opnieuw op. Voor veel bomen betekent dat extra stress. Vooral jonge bomen en bomen die al onder druk staan door beperkte groeiruimte, verdichting of droogte kunnen het zwaar krijgen.
In warme periodes geven we daarom vaak extra water. Maar weet u eigenlijk welke bomen het meeste water nodig hebben?
Hitte legt verschillen tussen groeiplaatsen bloot
Het lijkt logisch om bomen volgens een vaste planning water te geven. Toch verschilt de waterbehoefte sterk per locatie.
Een zandige bodem droogt bijvoorbeeld veel sneller uit dan een kleibodem. Ook factoren zoals beschaduwing, verharding, windbelasting en de beschikbare wortelruimte hebben invloed op het vochtgehalte in de bodem.
Daardoor kunnen twee bomen die slechts enkele honderden meters uit elkaar staan een volledig verschillende waterbehoefte hebben.
Wie uitsluitend werkt met vaste watergiftrondes loopt het risico om sommige bomen te laat van water te voorzien, terwijl andere locaties nog voldoende vocht beschikbaar hebben.
Onderzoek bevestigt belang van watergift
Recent veldonderzoek in Dayton (Ohio) onderzocht het effect van verschillende watergeefstrategieën bij bomen.
De resultaten laten zien dat voldoende water essentieel is voor het aanslaan en ontwikkelen van jonge bomen. Ook blijkt dat de frequentie van water geven een belangrijke rol speelt. Regelmatige watergift kan een groot verschil maken in de ontwikkeling en overleving van jonge bomen tijdens warme en droge perioden.
Het onderzoek richt zich op de effecten van watergift zelf, maar gaat niet in op de vraag hoe beheerders bepalen waar en wanneer water nodig is.
Juist daar kunnen bodemvochtsensoren een waardevolle aanvulling zijn. Door continu inzicht te geven in het actuele vochtgehalte van de bodem, maken sensoren zichtbaar welke groeiplaatsen uitdrogen en wanneer een boom daadwerkelijk behoefte heeft aan water.
Daarmee wordt niet alleen duidelijk dát water geven belangrijk is, maar ook waar, wanneer en hoeveel water nodig is om bomen optimaal te ondersteunen.
De juiste informatie op het juiste moment
De vraag is niet alleen óf u water moet geven, maar vooral:
- Waar is water nodig?
- Wanneer is water nodig?
- Hoeveel water is nodig?
Juist deze vragen bepalen of beschikbare capaciteit effectief wordt ingezet.
Met bodemvochtsensoren wordt het mogelijk om dagelijks inzicht te krijgen in de actuele situatie in de groeiplaats. Sensoren meten continu het vochtgehalte in de bodem en maken veranderingen direct zichtbaar.
Daardoor ontstaat een veel nauwkeuriger beeld van de waterbeschikbaarheid voor bomen.
Water geven op basis van data
Door bodemvocht te monitoren kunnen beheerders prioriteiten stellen op basis van actuele omstandigheden in plaats van aannames.
Dat biedt verschillende voordelen:
- Water wordt ingezet waar de behoefte het grootst is.
- Onnodige watergiften worden voorkomen.
- Beschikbare capaciteit wordt efficiënter benut.
- Onnodige transportbewegingen nemen af.
- Kwetsbare bomen krijgen eerder de aandacht die zij nodig hebben.
Datagedreven waterbeheer helpt daarmee niet alleen om bomen gezond te houden, maar draagt ook bij aan een efficiëntere inzet van mensen, materieel en water.
Voorbereid op de volgende warme periode
Extreem warme en droge periodes komen steeds vaker voor. Voor boombeheerders, gemeenten en aannemers wordt het daarom steeds belangrijker om inzicht te hebben in de actuele omstandigheden van de groeiplaats.
Niet water geven omdat het volgens de planning tijd is, maar water geven omdat de groeiplaats daarom vraagt.
Door gebruik te maken van bodemvochtsensoren en realtime data kunnen keuzes beter worden onderbouwd en krijgen bomen precies de aandacht die zij nodig hebben.
De vraag is daarom niet of er weer een warme periode aankomt, maar of u weet welke bomen dan als eerste hulp nodig hebben.